ปฏิเสธไม่ได้ว่าทักษะการพูดภาษาอังกฤษมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้เรียนภาษาอังกฤษเป็นภาษาต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม เป็นที่ทราบกันดีว่าทักษะการพูดภาษาอังกฤษนี้เป็นสิ่งที่ท้าทายสำหรับผู้เรียนจำนวนมาก
อุปสรรคในการพูดภาษาอังกฤษ
Shen และ Chiu (2019) ได้ศึกษาอุปสรรคในการพูดภาษาอังกฤษของผู้เรียนภาษาอังกฤษเป็นภาษาต่างประเทศที่เป็นนักศึกษาระดับอุดมศึกษา และพบว่าอุปสรรคในการพูดภาษาอังกฤษของผู้เรียน มาจาก 3 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยทางภาษา ปัจจัยทางจิตวิทยา และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ สำหรับปัจจัยทางภาษา คำศัพท์ไม่เพียงพอ คืออุปสรรคหลัก รองลงมา ได้แก่ สำนวนภาษาไม่เพียงพอ สำหรับปัจจัยทางจิตวิทยานั้น อุปสรรคหลักคือความประหม่า รองลงมา ได้แก่ ความกลัวที่จะทำผิดพลาด และการขาดความมั่นใจ ในส่วนของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ อุปสรรคหลัก คือ ผู้เรียน ไม่มีโอกาสในการสนทนาภาษาอังกฤษ
สำหรับผู้เรียนจำนวนมาก การหาโอกาสสนทนาภาษาอังกฤษกับบุคคลอื่นนอกห้องเรียนเป็นสิ่งที่ยาก สำหรับในห้องเรียนนั้น โอกาสสนทนาภาษาอังกฤษมีมากน้อยเพียงใด Ha และ Duc (2024) ได้กล่าวถึงปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อโอกาสในการพูดภาษาอังกฤษในห้องเรียนดังนี้ ปัจจัยแรก คือ ขนาดของชั้นเรียน ขนาดของชั้นเรียนที่ใหญ่ส่งผลให้เป็นการยากที่ผู้สอนจะให้ความสนใจผู้เรียนเป็นรายบุคคล และยากที่จะให้ผู้เรียน มีโอกาสในการฝึกพูดที่มีเป้าหมายและเป็นประโยชน์ ปัจจัยที่สอง คือ ความหลากหลายของผู้เรียน ถ้าผู้เรียนมีแรงจูงใจ รูปแบบการเรียนรู้ หรือระดับความสามารถทางภาษาที่แตกต่างกัน ผู้สอนต้องออกแบบกิจกรรมให้เหมาะสมตาม ปัจจัยที่สาม คือ การมีเวลาจำกัดในห้องเรียน เนื่องจากเวลาในห้องเรียนอาจถูกแบ่งไปเพื่อครอบคลุมทักษะอื่นๆ เช่น การฟัง การอ่าน การเขียน ทำให้ระยะเวลาและความถี่ของการฝึกพูดในห้องเรียนมีน้อยลง
เนื่องจากปัจจัยข้างต้นเหล่านี้ ทำให้ปัจจุบันมีผู้สอนจำนวนมากขึ้นเริ่มนำเครื่องมือหรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI มาใช้ประกอบการเรียน เพื่อให้ผู้เรียนมีโอกาสในการฝึกทักษะการพูดภาษาอังกฤษเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังมีผู้เรียนจำนวนมากที่ตัดสินใจใช้เครื่องมือหรือโปรแกรมเหล่านี้เอง เนื่องจากต้องการเพิ่มโอกาสในการฝึกของตนเอง
ตัวอย่างเครื่องมือ AI ช่วยฝึกภาษาอังกฤษ (ที่มา: link)
AI สามารถนำไปใช้ในการการฝึกทักษะการพูดภาษาอังกฤษได้อย่างไร
AI หรือ ปัญญาประดิษฐ์ คือ เทคโนโลยีที่ทำให้เครื่องจักรมีสติปัญญาและความฉลาดเหมือนมนุษย์ ปัจจุบันมีเครื่องมือหรือโปรแกรมที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่ช่วยพัฒนาทักษะการพูดภาษาอังกฤษเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก เครื่องมือหรือโปรแกรมเหล่านี้ช่วยผู้ใช้ได้อย่างไร
Dávila Macías et al. (2024) ได้ศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับประโยชน์ของ AI ต่อการพัฒนาทักษะการพูดภาษาอังกฤษ และพบว่า งานวิจัยหลายชิ้นกล่าวถึงความมีประสิทธิภาพของแชทบอท (chatbot) และผู้ช่วยเสมือนจริง (virtual assistant) ในการฝึกสนทนา โปรแกรมที่ใช้แชทบอทและผู้ช่วยเสมือนจริง จะให้ผู้ใช้ได้โต้ตอบในสภาพแวดล้อมที่สมจริง จำลองการโต้ตอบของมนุษย์ โดยโปรแกรมจะทําการประมวลผลภาษาของผู้ใช้และดําเนินการตอบกลับโดยอัตโนมัติ ซึ่งการที่ผู้ใช้สามารถโต้ตอบกับแชทบอทและผู้ช่วยเสมือนได้จริงส่งผลต่อการพัฒนาความคล่องแคล่วและความมั่นใจในการพูดของผู้ใช้ นอกจากนี้งานวิจัยยังกล่าวถึงประสิทธิภาพของระบบจดจำเสียงพูด (speech recognition) ที่ขับเคลื่อนด้วย AI และโปรแกรมที่ช่วยฝึกการออกเสียงต่างๆ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมในเรื่องความถูกต้องในการออกเสียงและจังหวะเสียงสูงต่ำ (intonation) การที่เครื่องมือหรือโปรแกรมเหล่านี้สามารถตอบกลับในทันทีและตอบกลับเฉพาะบุคคลได้ เป็นการส่งเสริมให้ผู้ใช้มีการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและการเรียนรู้แบบพึ่งพาตนเองมากขึ้น
การฝึกสนทนากับ chatbot
ข้อที่ควรคำนึงถึงเมื่อใช้เครื่องมือหรือโปรแกรมที่ขับเคลื่อนด้วย AI
ถึงแม้ว่าเครื่องมือหรือโปรแกรมที่ขับเคลื่อนด้วย AI จะช่วยส่งเสริมทักษะการพูดภาษาอังกฤษได้ อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องคำนึงถึง คือ ความเป็นไปได้ว่าจะมีข้อผิดพลาดของเครื่องมือหรือโปรแกรม เช่น เครื่องมือหรือโปรแกรมอาจจะประเมินเสียงของผู้ใช้ว่าออกเสียงผิด ทั้งที่ถูกต้องแล้ว เนื่องจากเครื่องมือหรือโปรแกรมได้รับผลกระทบจากเสียงรบกวนในพื้นหลัง สิ่งที่ต้องคำนึงถึงอีกข้อ คือ การเข้าถึงเทคโนโลยี ผู้เรียนอาจจะมีการเข้าถึงที่ไม่เท่ากัน ผู้สอนต้องคำนึงถึงข้อนี้หากต้องการนำเครื่องมือหรือโปรแกรมเหล่านี้ไปใช้ประกอบการเรียน
สรุป
การใช้เครื่องมือหรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI สามารถช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้เรียน ในการฝึกทักษะการพูดภาษาอังกฤษ แม้ว่าเครื่องมือหรือโปรแกรมเหล่านี้จะสามารถส่งเสริมทักษะการพูดได้ อย่างไรก็ตาม ข้อควรคำนึงถึงก็มีเช่นกัน ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้สอนและผู้เรียนต้องพิจารณา
References
ธนชนันณ์ สุระบัญชาการ, สิริวัฒน์ ศรีเครือดง และ มั่น เสือสูงเนิน (2566). วิวัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์ AI จาก Chatbot สู่ ChatGPT. Journal of MCU Humanities Review. 9(2). 330-339. สืบค้น 10 มิถุนายน 2568, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/human/article/view/266558/181369
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (ม.ป.ป.). เทคโนโลยีที่สำคัญในยุคดิจิทัล: เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์. สืบค้น 10 มิถุนายน 2568, จาก https://www.depa.or.th/th/article-view/tech-series-artificial-intelligence-ai
Ha, B.T.T. ,& Duc, P.H. (2024). Difficulties in teaching and learning speaking skills for lower secondary students at ABC school. IOSR Journal of Humanities and Social Science, 29 (8), 41-72. https://www.iosrjournals.org/iosr-jhss/papers/Vol.29-Issue8/Ser-4/F2908044172.pdf
Macías, A. M. D., Solano, D. O. A., Perero, L. M. P., Panimboza, J. A. R., & Lucas, C. (2024). The potential of Artificial Intelligence to improve speaking skills in a second language (English) fluently. Ciencia Latina: Revista Multidisciplinar, 8(3), 3826-3836. https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11592
Shen, M. Y., & Chiu, T. Y. (2019). EFL learners’ English speaking difficulties and strategy use. Education and linguistics research, 5(2), 88-102. https://doi.org/10.5296/elr.v5i2.15333
บทความโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รังสิยา แจ้งเจนกิจ
อาจารย์ประจำสถาบันภาษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์